woensdag, januari 17, 2007

Nick Hornby

Beste Guerillalezer

heb met de naam van onze leesblog zitten spelen. Had een blog leesgroep.blogspot.com heb die gedeletet omdat de info niet up-to-date was en nu krijg ik hem niet meer terug. Telkens wanneer ik leesgroep ingeef, dan verwijzen ze me naar sites waar ik een domeinnaam kan kopen. Dus dat zal wel de winst zijn zeker.

Ik ben verschillende boeken aan het lezen. John Banville: The Sea want dat is het volgende boekenclubje dat ik ga voorbereiden, The Man Without Qualities (Musil) maak daar maar een jaarprogramma van, The Inheritance of Loss, Kiran Desai roept heel veel weemoed op, zal niet zo gemakkelijk zijn en Nick Hornby: The Complete Polysyllabic Spree.

Dat laatste is een fantastisch humorische leesreis en ik ga het boven op mijn bureau leggen zodat ik het altijd zie. Tot mijn grootste verbazing heb ik immers vastgesteld dat ik opkom voor de leesautonomie van de leesgroeplezer ( lezen zoals jij wil en wat jij wil, je kiest zelf welk boek bij je leesstemming past) en ik ben hervallen in de academische, analytische leeswijze. Dit geeft aan hoe sterk ik als lezer geconditioneerd ben, en hoe ik de neiging heb om mijzelf als lezer weg te cijferen. Nick Hornby verwoordt deze starterspositie zeer goed:

I had to pretend, as reviewers do, that I had read the books outside of space, time and self - in other words, that I had to pretend that I hadn't read them when I was tired and grumpy, or drunk, that I wasn't envious of the author, that I had no personal agenda, no personal aesthetic or personal taste or personal problems, that I hadn't read other reviews of the same book already, that I didn't know who the author's friends and enemies were, that I wasn't trying to place a book with the same publisher, that I hadn't been bought lunch by the book's doe -eyed publicist. (2)

Ik vrees dat deze leesblog dus een nederige reis gaat zijn van de academisch geschoolde lezer naar de leesgroeplezer, dat deze blog helaas begint met de boeken en de analyse maar beeft voor de verwoording van de leeservaring laat staan de verhalen. Het einddoel - where the books end, the stories begin (Noble http://www.readinggroupguides.com/guides3/reading_group1.asp) blijkt moeilijker te bereiken. Daarom wou ik ook de titel veranderen: van academische lezer naar autonome lezer, naar leesgroeplezer, en ze dan naast elkaar plaatsen. De labels veranderen dan vanaf nu: academische lezer gaat over de analyse van het boek, autonome lezer gaat over mezelf al lezend, leesgroeplezer gaat over de verhalen. Is dit back to basics? Ik vraag het mij af?

Ik heb dus literatuur gestudeerd:Germaanse major Engelse literatuur, minor algemene literatuurwetenschappen. Mijn thesis ging over de veranderingen die vertalers aanbrachten in het werk van Graham Greene: veranderingen die de kwaliteit van het boek aantastten. Vandaar dat ik altijd de Engelse versie zal verkiezen.

Lezen behoorde tot de categorie 'niet werken' en 'niet behoren tot' in mijn jeugd. Ik mocht lezen met andere woorden als er echt niets anders te doen viel en echt niemand anders mee te praten viel of zo. Die prioriteiten werden mij opgelegd. Alleen mijn grootmoeder legde ze vrolijk naast haar neer: na de lunch begonnen we te lezen: Mijn eerste woordjes, Tiny, sprookjesboeken,Gazette van Antwerpen, Woman's Own, Greene maar vooral veel Agatha Christie's. Mijn grootmoeder had de boeken meestal al gelezen en terwijl we het avondeten klaarmaakten, plaagde ze me: "weet je het al, Tris?" En dan lachte ze, ze verklapte wel nooit de ontknoping of ik het nu wel of niet geraden had. Telkens als ik er ging logeren, werd ik verwelkomd door een stapeltje boeken.

Ik vermoed dat ik Germaanse gekozen heb om meer leestijd te verwerven: nu moest ik, niet werken werd nu werken. Toch heb ik nog altijd schuldgevoelens als ik overdag lees: eerst alles regelen, voorbereiden, alle belangrijke dingen afhandelen en dan pas lezen. Ik weet dat in mijn leesgroep iedereen zo leest.

Voila dat is denk ik mijn beginsituatie: lezen is tijd stelen voor jezelf, iets wat je stiekem doet, je geheim. Ik zal niet zo gauw tegen onbekenden zeggen dat ik veel en graag lees. Toen mevrouw Jacobs van de ECI-winkel me vroeg hoeveel ik dan wel las, heb ik gegokt wat aanvaardbaar was voor haar. Sorry.

Ik snap dus wel waarom ik die kritische stem de overhand gegeven heb, waarom ik zo'n humorloze toethoela presenteer. Het staat in schril contrast met onze leesgroep en om Anne te citeren : het is een stem, maar ik herken jou er niet in. Dus nog een thema voor mijn psychiater!
Maar een blog is publiek en nu moet ik dus uit mijn leeshol kruipen en toegeven dat ik zelfs kan genieten van de tekst op het potje confituur.

Nick Hornby( Hij heeft al een nieuw boek uit Housekeeping vs the dirt) toont meer mijn leesstijl. Ook ik zou het moeilijk hebben en tegelijkertijd volledig akkoord gaan met de enige stelregel van The believer (http://www.believermag.com) : Thou shalt not slag anyone off (pag 3). Dat lijkt mij al een revolutie in het genre van de literaire kritiek of in mijn perceptie ervan. Nee? In ieder geval is het tijdschrift uitgelachen door de andere recensenten (3).

Hornby bekent ook zijn gecompromitteerde positie: hij verdient geld met zijn recensies. Tja, ik vind ook dat ik door mijn doctoraat over leesgroepen te doen, mij in een moeilijk parket gemanoeuvreerd heb: vrije tijd wordt werk. Ik weet het, meer voer voor mijn spisteke.

Geen opmerkingen: